Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Quang Trung (tỉnh Bắc Ninh) đang dần tạo dựng diện mạo mới trong cải cách hành chính. Điều người dân cảm nhận rõ nhất là những hồ sơ được giải quyết đúng hạn, cùng với cách phục vụ ngày càng chuyên nghiệp, gần gũi, minh bạch tại Trung tâm Phục vụ hành chính công - nơi được xem là "bộ mặt" của chính quyền cơ sở sau sáp nhập.
Quang cảnh tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quang Trung, tỉnh Bắc Ninh.
Một xã mới, một cách phục vụ mới
Buổi sáng đầu tuần, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quang Trung đã có khá đông người dân đến giao dịch. Nhiều người chủ động lấy số thứ tự tại Kiosk tự động rồi ngồi ở khu vực chờ sáng sủa, thoáng mát. Trên màn hình điện tử, số thứ tự liên tục được cập nhật. Phía sau quầy giao dịch, các cán bộ, công chức vừa tiếp nhận hồ sơ, vừa kiên nhẫn hướng dẫn người dân hoàn thiện từng giấy tờ còn thiếu.
Khung cảnh ấy phản ánh rõ những đổi thay sau khi Quang Trung được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Lam Sơn và Quang Trung theo Nghị quyết số 1658 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Một đơn vị hành chính mới với diện tích 31,37 km², dân số hơn 30 nghìn người đã mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn, nhưng đồng thời cũng đặt ra áp lực không nhỏ đối với bộ máy chính quyền cơ sở.
Sáu tháng đầu năm 2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quang Trung tiếp nhận 5.700 hồ sơ thủ tục hành chính. Đáng chú ý, toàn bộ 5.687 hồ sơ phát sinh trong kỳ đều được nộp trực tuyến, đạt tỷ lệ 100%. Điều đó cho thấy thói quen của người dân đang dần thay đổi. Nếu trước đây nhiều người vẫn giữ tâm lý "cầm giấy tờ đến tận nơi mới yên tâm", thì nay việc nộp hồ sơ trực tuyến đã trở thành lựa chọn quen thuộc.
Hiệu quả giải quyết thủ tục cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Trong tổng số hồ sơ đã xử lý, có 5.632 hồ sơ được giải quyết trước và đúng hạn, đạt 99,77%. Chỉ có 13 hồ sơ quá hạn, chiếm 0,23%. Theo báo cáo, phần lớn những trường hợp này xuất phát từ lỗi thao tác khi gắn kết quả điện tử trên phần mềm, trong khi kết quả bản giấy đã được trả đúng thời gian cho người dân.
Cùng với đó, tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 100%; hồ sơ có kết quả điện tử đạt 98,9%; tỷ lệ khai thác, sử dụng lại dữ liệu số hóa đạt 83,25%.
Đằng sau những con số là sự thay đổi trong cách làm. Trung tâm hiện chỉ có sáu cán bộ, công chức nhưng vẫn đảm nhiệm toàn bộ khối lượng công việc của một địa bàn rộng, đông dân sau sáp nhập. Mỗi người phụ trách nhiều lĩnh vực, thường xuyên theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ trên hệ thống, phối hợp với các bộ phận chuyên môn để hạn chế tối đa tình trạng chậm trễ.
Không gian phục vụ cũng được đầu tư đồng bộ với các quầy giao dịch, hệ thống lấy số tự động, máy tính phục vụ người dân, khu vực tra cứu thủ tục, màn hình đánh giá mức độ hài lòng và khu vực chờ đủ chỗ ngồi. Những trang thiết bị ấy nhằm rút ngắn thời gian giao dịch và giúp người dân cảm thấy thuận tiện hơn mỗi lần đến làm thủ tục.
Công chức Một cửa hướng dẫn công dân làm thủ tục hành chính.
Khắc phục điểm nghẽn, lấy sự hài lòng của người dân làm đích đến
Bức tranh cải cách hành chính ở Quang Trung không chỉ có gam màu sáng. Khối lượng hồ sơ tăng lên sau sáp nhập trong khi nhân lực giảm là áp lực hiện hữu. Một số hồ sơ người dân tự nộp trực tuyến còn thiếu giấy tờ hoặc kê khai chưa đúng nên phải bổ sung nhiều lần. Một số thủ tục cần xác minh thông tin cũng kéo dài thời gian xử lý hơn dự kiến.
Khó khăn lớn hơn lại đến từ hệ thống công nghệ. Năm 2026 là giai đoạn các bộ, ngành đồng thời triển khai các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính riêng và chuyển sang vận hành Cổng Dịch vụ công quốc gia mới. Quá trình chuyển đổi xuất hiện nhiều lỗi như đăng nhập, đồng bộ dữ liệu, thanh toán phí, cập nhật trạng thái hồ sơ... Có những hồ sơ đã hoàn thành nhưng trên hệ thống vẫn hiển thị là đang chờ tiếp nhận hoặc chưa kết thúc, gây không ít lúng túng cho cả cán bộ và người dân.
Đây cũng là thực tế mà nhiều địa phương đang gặp phải khi chuyển đổi số diễn ra với tốc độ nhanh. Hạ tầng kỹ thuật nếu chưa theo kịp sẽ trở thành "nút thắt" làm giảm hiệu quả của những nỗ lực cải cách ở cơ sở.
Nhìn thẳng vào những hạn chế ấy, xã Quang Trung đề nghị tiếp tục đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, hoàn thiện hệ thống giải quyết thủ tục hành chính và tăng cường tập huấn nghiệp vụ đối với các thủ tục mới được phân cấp. Đây là những kiến nghị xuất phát từ thực tiễn vận hành, hướng tới mục tiêu giúp cán bộ cơ sở xử lý công việc thuận lợi hơn và người dân được phục vụ tốt hơn.
Sau một năm kể từ ngày thành lập, xã Quang Trung vẫn đang trong quá trình hoàn thiện bộ máy và thích ứng với yêu cầu quản lý trên một địa bàn rộng hơn. Những kết quả bước đầu cho thấy việc sắp xếp đơn vị hành chính không chỉ dừng ở việc thay đổi địa giới hay tổ chức bộ máy, mà quan trọng hơn là tạo ra cách phục vụ mới. Ở đó, người dân không còn là người "đi xin" giải quyết thủ tục, mà là đối tượng được phục vụ. Mỗi hồ sơ được xử lý đúng hẹn, mỗi thao tác hướng dẫn tận tình hay mỗi lần người dân không phải đi lại nhiều lần đều góp phần tạo nên giá trị của cải cách hành chính.
Với Quang Trung, hành trình ấy vẫn còn nhiều việc phải làm. Nhưng từ những chuyển biến đang diễn ra tại Trung tâm Phục vụ hành chính công hôm nay có thể thấy, mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, gần dân đang từng bước được hiện thực hóa bằng những việc làm cụ thể, bằng trách nhiệm của đội ngũ cán bộ và bằng sự hài lòng ngày càng rõ nét của người dân.
Công Chính
