Giúp người dân tiếp cận dịch vụ công dễ hơn, nhanh hơn và minh bạch hơn

Quang cảnh tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Phúc Hòa, tỉnh Bắc Ninh.

Hiệu quả được đo bằng chất lượng phục vụ

Không khí ấy được thể hiện rõ qua Chiến dịch "Mùa hè số" đang diễn ra trên địa bàn xã. Tại các nhà văn hóa thôn, từng nhóm đoàn viên thanh niên, công an xã, giáo viên và tổ công nghệ số cộng đồng ngồi sát bên người dân, hướng dẫn từng thao tác trên điện thoại. Có cụ già lần đầu biết cách đăng nhập tài khoản VNeID, có người được hỗ trợ tích hợp giấy tờ điện tử, có hộ dân được hướng dẫn thực hiện dịch vụ công trực tuyến ngay tại chỗ.

Không còn khoảng cách giữa cán bộ với người dân, những buổi hướng dẫn diễn ra trong không khí gần gũi, cởi mở. Người biết chỉ người chưa biết; việc khó được hướng dẫn từng bước cho đến khi thực hiện thành công.

Trong khi đó, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, cán bộ vẫn tất bật tiếp nhận, giải quyết hồ sơ cho người dân. Mỗi quầy giao dịch đều có cán bộ hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, kiểm tra thông tin và xử lý ngay trên môi trường điện tử. Người dân đến giao dịch không còn phải mang nhiều giấy tờ như trước, nhiều thủ tục được thực hiện nhanh hơn nhờ dữ liệu đã được số hóa.

Hai hình ảnh ấy - một bên là cán bộ đến tận thôn hướng dẫn kỹ năng số, một bên là Trung tâm Phục vụ hành chính công hoạt động liên tục - cho thấy chuyển đổi số ở Phúc Hòa không chỉ diễn ra trong cơ quan hành chính mà đang từng bước đi vào đời sống.

Những nỗ lực đó được phản ánh qua kết quả giải quyết thủ tục hành chính trong sáu tháng đầu năm 2026.

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đã tiếp nhận 4.350 hồ sơ, toàn bộ được thực hiện qua dịch vụ công trực tuyến, đạt 100%. Trong số này, 4.257 hồ sơ đã được giải quyết, gồm 4.134 hồ sơ trước hạn, đạt 97,11%; 115 hồ sơ đúng hạn; chỉ còn 8 hồ sơ quá hạn, tương đương 0,19% số hồ sơ đã giải quyết. Hiện còn 93 hồ sơ đang xử lý và tất cả đều còn trong thời hạn giải quyết, không có hồ sơ đang xử lý bị quá hạn.

Điểm đáng ghi nhận là 100% hồ sơ được số hóa ngay từ khi tiếp nhận, 100% thanh toán trực tuyến, 97,86% hồ sơ có kết quả điện tử và 3.524 hồ sơ, tương đương 81,01%, được trả kết quả qua dịch vụ bưu chính công ích.

Các chỉ số này cho thấy việc ứng dụng công nghệ thông tin đã bao phủ toàn bộ quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Người dân có thể theo dõi tiến độ xử lý, giảm số lần đi lại và chủ động hơn trong quá trình thực hiện thủ tục.

Đây cũng là bước chuyển đáng chú ý đối với một địa phương miền núi sau sắp xếp đơn vị hành chính, khi bộ máy mới được kiện toàn nhưng hoạt động phục vụ người dân vẫn được duy trì thông suốt.

Chuyển đổi số chỉ thành công khi người dân cùng tham gia

Xã Phúc Hòa được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Phúc Hòa, Liên Chung và Hợp Đức theo Nghị quyết số 1658/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Xã mới có diện tích 32,69km², dân số 24.826 người.

Qua thực tế triển khai, Phúc Hòa cho thấy chuyển đổi số không chỉ là đầu tư phần mềm hay trang thiết bị. Nếu người dân chưa biết sử dụng điện thoại thông minh để nộp hồ sơ, chưa quen với tài khoản định danh điện tử hoặc thanh toán trực tuyến thì hiệu quả cải cách hành chính sẽ còn hạn chế.

Chính vì vậy, việc thành lập 9 tổ công tác gồm công an xã, giáo viên, đoàn thanh niên và tổ công nghệ số cộng đồng đồng loạt xuống 9 thôn mang nhiều ý nghĩa hơn một hoạt động tuyên truyền đơn thuần.

Mỗi người dân được hướng dẫn thành công sẽ trở thành một "hạt nhân" lan tỏa kỹ năng số trong gia đình và khu dân cư. Khi người dân có thể tự thực hiện dịch vụ công trực tuyến, áp lực tiếp nhận trực tiếp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cũng giảm xuống, giúp cán bộ có thêm thời gian xử lý những hồ sơ phức tạp.

Đó cũng là cách để chủ trương "Bình dân học vụ số" được hiện thực hóa bằng những việc làm cụ thể, thay vì chỉ dừng ở khẩu hiệu.

Hoạt động Chiến dịch "Mùa hè số" tại xã Phúc Hòa, tỉnh Bắc Ninh.

Tuy nhiên, những khó khăn còn tồn tại cũng cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đối với thủ tục đăng ký hộ kinh doanh, thay đổi hoặc chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã hiện chưa có chức năng tiếp nhận nên chưa thể theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ để hỗ trợ người dân. Một số thời điểm, hệ thống phần mềm vẫn phát sinh lỗi; việc xác minh dữ liệu dân cư còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý một số hồ sơ.

Đây là những vấn đề nhiều địa phương đang gặp trong quá trình hoàn thiện các hệ thống dùng chung sau sáp nhập. Vì vậy, cùng với việc tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ của đội ngũ cán bộ, việc hoàn thiện hạ tầng số, mở rộng quyền khai thác dữ liệu, tăng cường kết nối giữa các hệ thống sẽ là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính trong thời gian tới.

Xây dựng chính quyền phục vụ từ những việc gần dân nhất

Sau sáp nhập, bộ máy của xã Phúc Hòa đã được kiện toàn với 84 biên chế, trong đó Trung tâm Phục vụ hành chính công có 8 công chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính.

Điều đáng ghi nhận nằm ở sự thay đổi trong cách phục vụ. Chính quyền không còn chờ người dân tìm đến mà chủ động đến với người dân; không chỉ giải quyết thủ tục mà còn hướng dẫn kỹ năng để người dân có thể tự thực hiện trên môi trường số.

Đó là nền tảng quan trọng để Phúc Hòa tiếp tục duy trì 100% hồ sơ trực tuyến, nâng tỷ lệ kết quả điện tử, mở rộng việc trả kết quả qua bưu chính công ích và phát huy hiệu quả hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng.

Trong hành trình xây dựng chính quyền số sau sáp nhập, những buổi hướng dẫn tại nhà văn hóa thôn, những quầy giao dịch luôn có cán bộ tận tình hỗ trợ hay hình ảnh người cao tuổi tự tin thao tác trên điện thoại thông minh có lẽ chính là thước đo sinh động nhất cho hiệu quả của cải cách hành chính. Khi chuyển đổi số bắt đầu từ sự thuận tiện của người dân và được nuôi dưỡng bằng sự đồng hành của chính quyền cơ sở, mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, công khai và phục vụ sẽ ngày càng gần hơn với đời sống hằng ngày của mỗi người dân Phúc Hòa.

Công Chính