Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hoạt động tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh được duy trì ổn định, thông suốt. Việc phân cấp mạnh hơn cho cấp xã không chỉ giúp người dân giảm thời gian, công sức đi lại mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy, nâng cao năng lực thực thi và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ ở cơ sở.
Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy. Mục tiêu quan trọng hơn là xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đưa chính quyền đến gần người dân và phục vụ người dân tốt hơn.
Sự thay đổi về mô hình tổ chức kéo theo sự thay đổi trong phương thức hoạt động. Thay vì người dân phải tìm đến nhiều cấp, nhiều cơ quan để giải quyết công việc, nhiều thủ tục nay được đưa về thực hiện ngay tại cơ sở. Chính quyền cấp xã vì thế trở thành cấp trực tiếp giải quyết ngày càng nhiều công việc thiết thực, gắn chặt với đời sống hằng ngày của người dân.
Thủ tục được đưa về gần dân hơn
Sự thay đổi này thể hiện rõ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Võ Cường. Trước ngày 1/7/2025, cấp phường chỉ thực hiện khoảng 150 thủ tục hành chính; đến nay, số thủ tục thuộc phạm vi tiếp nhận, giải quyết đã tăng lên 475. Trong đó có nhiều lĩnh vực thường xuyên phát sinh hồ sơ như đăng ký đất đai, đăng ký kinh doanh, cải chính hộ tịch, thuế...
Việc nhiều thủ tục trước đây phải thực hiện ở cấp huyện được phân cấp về cơ sở đã mang lại thuận lợi rõ rệt cho người dân.
Bà Nguyễn Thị Thu, Tổ dân phố Hòa Đình, phường Võ Cường cho biết, trước đây, những thủ tục liên quan đến tách thửa, tặng cho, chuyển nhượng đất đai đều phải đến Trung tâm Hành chính công của thành phố. Nay các thủ tục được thực hiện ngay tại phường nên thuận tiện hơn, người dân không phải đi lại vất vả như trước và hài lòng với sự hướng dẫn tận tình của cán bộ.
Tuy nhiên, việc tiếp nhận một khối lượng lớn nhiệm vụ từ cấp huyện cũ cũng đặt ra áp lực không nhỏ đối với đội ngũ cán bộ cấp xã. Nhiều lĩnh vực, quy trình và nghiệp vụ trước đây cán bộ cơ sở ít có điều kiện tiếp cận, nay phải nhanh chóng nghiên cứu, cập nhật để đáp ứng yêu cầu công việc.
Anh Nguyễn Tiến Dũng, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Võ Cường cho biết, khối lượng công việc chuyển về cấp xã rất lớn. Trong quá trình thực hiện, bên cạnh các chương trình tập huấn, cán bộ phải chủ động nghiên cứu, tự học hỏi và trao đổi kinh nghiệm để từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới.
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh Bắc Ninh đã tiếp nhận hơn 2,2 triệu hồ sơ thủ tục hành chính. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn ở cấp tỉnh đạt 98,4%, cấp xã đạt 99,9%; tỷ lệ tiếp nhận trực tuyến đạt gần 92%. Đáng chú ý, tỷ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với việc giải quyết thủ tục hành chính đạt 99,97%.
Những con số này cho thấy bộ máy mới đang từng bước thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ, đồng thời phản ánh sự chuyển biến trong chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Đổi mới năng lực cán bộ để đáp ứng yêu cầu mới
Khi thẩm quyền và khối lượng công việc được chuyển mạnh về cơ sở, năng lực của đội ngũ cán bộ trở thành một trong những yếu tố quyết định hiệu quả vận hành của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Tại phường Võ Cường, cùng với việc nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ, địa phương chú trọng trang bị kỹ năng công nghệ cho đội ngũ cán bộ và lực lượng hỗ trợ ở cơ sở.
Theo ông Nguyễn Văn Giáp, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Võ Cường, Trung tâm đã tham mưu xây dựng các kế hoạch tập huấn nội dung liên quan đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời đưa nội dung hướng dẫn đến các tổ công nghệ số cộng đồng tại khu dân cư. Công tác tập huấn cho cán bộ, công chức cũng được quan tâm nhằm nâng cao hiệu quả xử lý, phấn đấu giải quyết hồ sơ sớm và trước hạn.
Thực tế cho thấy, phân cấp chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng với nguồn lực phù hợp, quy trình thông suốt và đội ngũ cán bộ đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ. Cán bộ cấp xã không chỉ cần nắm vững chuyên môn mà còn phải có khả năng sử dụng các nền tảng số, thích ứng nhanh với những quy trình mới và chủ động hỗ trợ người dân trong quá trình thực hiện thủ tục.
Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang đặt ra những yêu cầu mới về năng lực thực thi và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ. Nhưng thay đổi quan trọng hơn là sự chuyển biến về tư duy: từ quản lý hành chính sang phục vụ, từ giải quyết công việc theo thẩm quyền đơn thuần sang chủ động đồng hành, hướng dẫn và hỗ trợ người dân.
Khi thủ tục được đưa về gần dân hơn, khoảng cách địa lý trong giải quyết công việc được rút ngắn. Cùng với đó, khoảng cách giữa chính quyền với người dân cũng từng bước được thu hẹp thông qua thái độ phục vụ, tinh thần trách nhiệm và hiệu quả giải quyết từng hồ sơ cụ thể.
Sự thuận tiện, mức độ hài lòng và niềm tin của người dân chính là những thước đo thiết thực cho hiệu quả của bộ máy mới. Đây cũng là nền tảng để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tiếp tục được hoàn thiện, hướng tới một nền hành chính gần dân, hiểu dân và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.
