Kết quả hoạt động tháng 5/2026 của Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Bắc Ninh cho thấy một thực tế đáng chú ý: cải cách hành chính ở Bắc Ninh giờ không còn dừng ở chuyện tăng bao nhiêu hồ sơ trực tuyến, mà đang chuyển sang bài toán vận hành dữ liệu, kết nối hệ thống và phục vụ người dân theo cách linh hoạt hơn.
Ảnh minh họa.
Tỷ lệ số hóa hồ sơ và cấp kết quả điện tử đạt gần 94%
Trong kỳ tháng 5/2026, toàn tỉnh Bắc Ninh tiếp nhận gần 229 nghìn hồ sơ thủ tục hành chính. Riêng cấp tỉnh tiếp nhận hơn 78 nghìn hồ sơ, trong đó tỷ lệ trực tuyến đạt 94%. Ở cấp xã, tỷ lệ này đạt 83%. Nếu chỉ nhìn vào các con số, nhiều người sẽ nghĩ quá trình chuyển đổi số đang diễn ra khá thuận lợi. Nhưng thực tế phía sau lại nhiều áp lực hơn.
Ở các bộ phận một cửa hiện nay, cán bộ không chỉ tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Họ còn phải hỗ trợ người dân đăng nhập tài khoản dịch vụ công, hướng dẫn quét giấy tờ, xác thực dữ liệu dân cư, thanh toán trực tuyến, thậm chí xử lý những lỗi phát sinh trên hệ thống. Không ít hồ sơ trực tuyến thực chất vẫn được hoàn thiện nhờ sự hỗ trợ trực tiếp của cán bộ tại quầy.
Bắc Ninh hiện là một trong những địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp và đô thị nhanh, nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính lớn. Sau sáp nhập, quy mô địa bàn, dân cư và áp lực xử lý hồ sơ tiếp tục tăng lên, đặc biệt ở cấp xã. Trong bối cảnh đó, việc duy trì tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn ở mức cao là nỗ lực không nhỏ.
Riêng trong tháng 5, cấp tỉnh đã giải quyết hơn 71 nghìn hồ sơ, trong đó gần như toàn bộ được xử lý đúng hạn. Cấp xã giải quyết hơn 146 nghìn hồ sơ, tỷ lệ đúng hạn đạt 97%.
Đằng sau kết quả ấy là việc địa phương đang đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tái sử dụng dữ liệu và kết nối liên thông giữa các hệ thống. Hiện tỷ lệ số hóa hồ sơ và cấp kết quả điện tử của tỉnh đạt gần 94%; hơn 189 nghìn hồ sơ đã khai thác lại dữ liệu số hóa thay vì yêu cầu người dân kê khai nhiều lần. Đó là bước chuyển quan trọng từ tư duy “xử lý từng hồ sơ” sang “vận hành dữ liệu dùng chung”.
Những áp lực trong giai đoạn chuyển đổi hệ thống
Một điểm đáng chú ý trong tháng 5/2026 là những khó khăn đang gặp phải. Bắc Ninh hiện cùng lúc triển khai nhiều nhiệm vụ mới: chuyển đổi sang Cổng Dịch vụ công quốc gia đặt tại Trung tâm dữ liệu quốc gia; kết nối hệ thống tập trung của các bộ, ngành; triển khai thủ tục hành chính phi địa giới; tái cấu trúc quy trình điện tử. Đây đều là những việc khó, bởi liên quan trực tiếp đến dữ liệu, hạ tầng kỹ thuật và cách vận hành giữa nhiều cấp, nhiều ngành.
Nhiều địa phương phản ánh việc liên thông dữ liệu có thời điểm chưa ổn định; giao diện, quy trình trên phần mềm thay đổi liên tục khiến cán bộ phải làm quen lại; đường truyền đôi lúc chậm hoặc lỗi đồng bộ. Có nơi vẫn phát sinh hồ sơ quá hạn, chủ yếu ở các lĩnh vực liên thông nhiều cấp.
Ngay cả việc triển khai thủ tục hành chính phi địa giới hành chính - một mục tiêu được kỳ vọng tạo thuận lợi lớn cho người dân - hiện cũng còn lúng túng vì chưa có hướng dẫn thống nhất.
Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh hỗ trợ kỹ thuật tại xã Yên Thế.
Bên cạnh các kết quả đạt được, hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Bắc Ninh cho thấy rõ tư duy nhìn thẳng vào điểm nghẽn để tìm hướng tháo gỡ. Bởi thực tế, cải cách hành chính ở giai đoạn hiện nay không còn là câu chuyện “có bao nhiêu dịch vụ công trực tuyến”, mà là hệ thống có vận hành thông suốt hay không, dữ liệu có dùng lại được hay không và người dân có thực sự thuận lợi hơn hay không.
Đó cũng là lý do trong tháng 5, Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh đã thực hiện hơn 930 lượt hỗ trợ trực tiếp và trực tuyến cho cán bộ, người dân, doanh nghiệp; đồng thời tiếp nhận gần 1.000 cuộc gọi qua đường dây nóng để giải đáp, hướng dẫn thủ tục. Những con số ấy cho thấy, tỷ lệ trực tuyến vẫn là khối lượng công việc rất lớn của đội ngũ cán bộ cơ sở.
Từ “một cửa” giải quyết hồ sơ đến “một cửa” phục vụ người dân
Một thay đổi đáng chú ý khác là hoạt động truyền thông cải cách hành chính ở Bắc Ninh đang dần đi theo hướng gần dân hơn. Không chỉ đăng tải văn bản hay thông báo thủ tục, Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Bắc Ninh tăng cường video hướng dẫn, clip tuyên truyền trên mạng xã hội, đồng thời triển khai Hội thi trực tuyến nâng cao nhận thức về dịch vụ công trực tuyến. Mục tiêu là giúp người dân hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công số.
Ở nhiều địa phương, cán bộ một cửa hiện vừa làm nhiệm vụ tiếp nhận hồ sơ, vừa đóng vai trò “hướng dẫn viên số”. Người lớn tuổi được hỗ trợ tạo tài khoản; người dân lần đầu thanh toán trực tuyến được hướng dẫn từng bước; doanh nghiệp được hỗ trợ tra cứu tình trạng hồ sơ ngay trên hệ thống.
Những việc tưởng nhỏ ấy lại quyết định rất lớn đến cảm nhận của người dân đối với cải cách hành chính. Bởi suy cho cùng, người dân không quan tâm hệ thống có bao nhiêu tính năng. Điều họ cần là thủ tục nhanh hơn, dễ hơn và bớt phải đi lại hơn.
Thời gian tới, Bắc Ninh tiếp tục đặt trọng tâm vào chuẩn hóa dữ liệu, tăng tái sử dụng hồ sơ số hóa, giảm hồ sơ quá hạn và hoàn thiện hạ tầng phục vụ vận hành hệ thống mới.
Đây sẽ là giai đoạn nhiều áp lực hơn, bởi cải cách hành chính đang đi vào những phần việc khó nhất: thay đổi quy trình vận hành và thay đổi thói quen sử dụng dịch vụ công của cả cán bộ lẫn người dân.
Tuệ Minh
