5 năm triển khai Nghị định 45/2020/NĐ-CP của Chính phủ về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, Bắc Ninh là một trong những địa phương cho thấy rõ nhất sự chuyển dịch tích cực, đi vào thực chất.
Ảnh minh họa.
Cuối năm 2025, tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính nộp trực tuyến tại Bắc Ninh đạt 96,41%. Ở cấp tỉnh, con số này gần như tuyệt đối: 99,96%. Đằng sau những con số ấy là một chuyển dịch lớn: từ cách làm hành chính dựa trên giấy tờ sang môi trường điện tử, nơi quy trình được số hóa, dữ liệu được kết nối và người dân không còn phải đi lại nhiều lần.
Từ yêu cầu chính sách đến áp lực chuyển đổi
Nghị định 45 ra đời trong bối cảnh Chính phủ thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số, đặt mục tiêu đưa các thủ tục hành chính lên môi trường điện tử. Tuy nhiên, từ quy định đến thực tế luôn là khoảng cách lớn, nhất là khi hệ thống dữ liệu chưa đồng bộ, thói quen sử dụng giấy tờ còn phổ biến, và năng lực số ở cơ sở chưa đồng đều.
Tại Bắc Ninh, quá trình này diễn ra đồng thời với một biến động lớn: sắp xếp lại đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ tháng 7/2025. Điều đó đặt ra yêu cầu không chỉ số hóa, mà còn phải chuẩn hóa dữ liệu, đồng bộ hệ thống và bảo đảm vận hành thông suốt.
Thay vì tiếp cận theo kiểu “làm từng phần”, tỉnh lựa chọn cách đi đồng bộ: từ chỉ đạo, ban hành kế hoạch, đến tổ chức triển khai và kiểm tra, giám sát. Hàng loạt kế hoạch về kiểm soát thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến, cắt giảm thủ tục… được ban hành liên tục trong giai đoạn 2024-2025.
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận không dừng ở “đưa thủ tục lên mạng”, mà hướng tới tái cấu trúc quy trình và số hóa toàn bộ vòng đời hồ sơ.
Đến hết năm 2025, toàn tỉnh có hơn 2.100 thủ tục hành chính. Trong đó: 100% thực hiện theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông; 100% thủ tục liên quan đến doanh nghiệp được cung cấp trực tuyến; 100% thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính.
Điều này có nghĩa, người dân có thể nộp hồ sơ ở bất kỳ điểm tiếp nhận nào trong tỉnh, không còn bị ràng buộc bởi nơi cư trú.
Ở góc độ vận hành, thay đổi lớn nhất chính là việc xử lý hồ sơ điện tử xuyên suốt. Từ tiếp nhận, thẩm định đến trả kết quả đều được thực hiện trên hệ thống, giảm đáng kể việc luân chuyển giấy tờ.
Đáng chú ý, Bắc Ninh triển khai cơ chế “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 60%” cho các dự án trọng điểm. Với cơ chế này, thời gian xử lý nhiều thủ tục đầu tư được rút ngắn đáng kể, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh.
Theo ước tính, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính giảm trung bình khoảng 30%, đặc biệt trong các lĩnh vực như đầu tư, đất đai, xây dựng, thuế.
Số hóa để “tái sử dụng” hiệu quả
Một trong những bước tiến đáng kể là việc số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Đến cuối năm 2025: Tỷ lệ số hóa đạt gần 99%; Tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt hơn 90%; 100% dữ liệu đất đai được đồng bộ.
Điều này giúp giảm đáng kể tình trạng người dân phải nộp lại giấy tờ nhiều lần, một trong những bất cập tồn tại lâu nay.
Thay vì mỗi lần làm thủ tục lại chuẩn bị hồ sơ từ đầu, dữ liệu đã được lưu trữ và tái sử dụng trong các giao dịch tiếp theo. Đây chính là bước chuyển từ “hành chính giấy” sang “hành chính dữ liệu”.
Một điểm đáng chú ý trong cách làm của Bắc Ninh là chuyển trọng tâm từ “giải quyết nhanh” sang “phục vụ tốt”.
Tỷ lệ hồ sơ giải quyết trước và đúng hạn ở cấp tỉnh đạt trên 99%. Ở cấp xã, con số này còn cao hơn, gần 100%. Nhưng điều đáng nói hơn là mức độ hài lòng của người dân đạt gần 99%.
Để đạt được điều này, tỉnh không chỉ đầu tư hạ tầng mà còn chú trọng yếu tố con người: Tổ chức hàng chục lớp tập huấn kỹ năng số; triển khai tổ công nghệ số cộng đồng; bố trí cán bộ hỗ trợ trực tiếp tại bộ phận một cửa.
Các mô hình như “Ngày thứ Sáu không hẹn”, “Ngày Chủ nhật vì dân”, hỗ trợ làm thủ tục tại nhà… góp phần giúp người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến dễ dàng hơn.
Sau 5 năm, có thể thấy rõ một thực tế: cải cách thủ tục hành chính trên môi trường điện tử đã trở thành cách vận hành thường ngày.
Tuy nhiên, những kết quả đạt được cũng cho thấy một yêu cầu mới: không chỉ dừng ở số hóa, mà cần tiến tới kết nối và khai thác hiệu quả dữ liệu, đồng thời hoàn thiện hệ thống ở cấp quốc gia để tránh tình trạng “mỗi nơi một nền tảng”.
Từ chỗ người dân phải mang theo hồ sơ giấy, xếp hàng chờ đợi, đến việc có thể nộp hồ sơ trực tuyến, theo dõi tiến độ xử lý ngay trên điện thoại, đó là một bước tiến dài.
Nhưng như nhiều cán bộ cơ sở chia sẻ, mục tiêu cuối cùng không phải là “đưa lên mạng bao nhiêu thủ tục”, mà là làm sao để người dân thấy thực sự thuận tiện hơn, ít phiền hà hơn khi làm việc với cơ quan nhà nước. Đó cũng là thước đo rõ nhất cho hiệu quả của Nghị định 45 sau 5 năm triển khai.
An Thuận
