Người dân làm việc ở tỉnh nhưng hộ khẩu ở xã, doanh nghiệp triển khai dự án tại nhiều địa bàn hay người già, người neo đơn bước vào bộ phận tiếp nhận hồ sơ… đều từng đối mặt với câu hỏi quen thuộc: “Tôi phải nộp hồ sơ ở đâu?”.
Công dân thực hiện thủ tục hành chính tại Điểm Tiếp nhận và Trả kết quả thủ tục hành chính của Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh tại phường Kinh Bắc.
Từ năm 2025, trên thực tế, nhiều thủ tục hành chính ở Bắc Ninh đã được tiếp nhận và giải quyết không phụ thuộc vào ranh giới hành chính. Nói cách khác, người dân có thể nộp hồ sơ tại bất kỳ điểm một cửa cấp tỉnh, hoặc cấp xã nào trong tỉnh, nơi thuận tiện nhất với mình, mà vẫn được giải quyết đúng thẩm quyền và thời hạn.
Đây không chỉ là thay đổi kỹ thuật trong quy trình, mà là cải cách mang tính thiết thực, gắn trực tiếp với cuộc sống và thời gian của người dân, doanh nghiệp.
Hơn một điểm tiếp nhận và hồ sơ “theo dữ liệu”
Trước đây, nhiều thủ tục hành chính quy định người dân phải nộp hồ sơ tại địa phương nơi cư trú hoặc nơi phát sinh quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Điều này gây ra không ít phiền hà: Người lao động phải xin nghỉ nhiều buổi để quay về địa phương làm hồ sơ; doanh nghiệp có dự án trải dài các xã, huyện phải cử nhân sự đi lại nhiều nơi để thực hiện từng thủ tục khác nhau; người cao tuổi, người khuyết tật di chuyển khó khăn phải chịu gánh nặng đi lại.
Khi các thủ tục được tiếp nhận không phụ thuộc địa giới hành chính, những bất cập đó được tháo gỡ. Người dân và doanh nghiệp có thể chọn điểm gần nhất, thuận tiện nhất để nộp hồ sơ, bất kể nơi cư trú hay nơi dự án hoạt động. Điều này thực tế giúp giảm chi phí thời gian, giảm nhu cầu đi lại không cần thiết và tạo điều kiện cho người dân làm việc hiệu quả hơn trong cuộc sống hàng ngày.
Một lo ngại thường gặp là “nộp ngoài nơi thẩm quyền có chậm trễ không?”.
Trên thực tế, việc tiếp nhận hồ sơ ở các điểm khác nhau trở nên khả thi nhờ hệ thống dữ liệu số thống nhất và lưu chuyển hồ sơ điện tử. Khi cán bộ tiếp nhận hồ sơ, thay vì gửi giấy tờ vật lý, họ sẽ nhập và xử lý hồ sơ trên hệ thống điện tử.
Hồ sơ được luân chuyển tự động đến đúng cơ quan thẩm quyền xử lý, kèm theo thông tin đầy đủ và có thể theo dõi online. Người dân có thể biết hồ sơ đang ở khâu nào, đã xử lý đến đâu, có còn thiếu thành phần hồ sơ gì hay không. Tính minh bạch này giúp người dân yên tâm hơn, tránh phải đi lại chỉ để hỏi tình trạng hồ sơ.
Khi hồ sơ được chuyển qua môi trường số, trách nhiệm xử lý cũng rõ ràng hơn. Mỗi bước đều được ghi nhận trên hệ thống, giúp cán bộ làm việc chính xác, tránh thất lạc hay nhầm lẫn.
Công dân thanh toán trực tuyến phí thủ tục hành chính.
Hơn 1.900 thủ tục được “mở rộng” nhận hồ sơ mọi nơi
Không chỉ là một vài thủ tục nhỏ, khối lượng hồ sơ được tiếp nhận theo cách này đã được mở rộng rất mạnh tại Bắc Ninh. Theo các quyết định của tỉnh, hàng nghìn thủ tục hành chính ở cả cấp xã và cấp tỉnh đã được phê duyệt danh mục tiếp nhận không phụ thuộc vào địa giới hành chính .
Điều này có ý nghĩa lớn đối với người dân, bởi nó giúp họ không còn bị giới hạn trong danh sách thủ tục được tiếp nhận ở mỗi địa phương riêng lẻ. Trong hàng nghìn thủ tục có thể làm theo cách này, nhiều thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng, đăng ký kinh doanh… là những việc mà người dân và doanh nghiệp thường xuyên phải thực hiện.
Với hơn 1.900 thủ tục thuộc diện này, việc “đi lại cho đúng địa giới” dần trở thành chuyện của quá khứ.
Song hành với việc mở rộng tiếp nhận hồ sơ không phụ thuộc địa giới hành chính, Bắc Ninh cũng được ghi nhận là một trong những địa phương đi đầu trong cung cấp dịch vụ công trực tuyến và giảm thời gian xử lý hồ sơ.
Theo báo cáo, thời gian giải quyết hồ sơ trước và đúng hạn đạt tỷ lệ cao, trên 98% ở cấp tỉnh và cấp xã. Đồng thời, dịch vụ công trực tuyến được triển khai mạnh mẽ để người dân có thể nộp hồ sơ ngay tại nhà mà không cần đi đến điểm tiếp nhận, nhất là các thủ tục liên quan đến doanh nghiệp và giao dịch hành chính thường xuyên.
Các mô hình phục vụ linh hoạt như “Ngày thứ Sáu không hẹn”, “Luồng xanh 24 giờ”, “Ngày Chủ nhật vì dân” cũng được triển khai ở một số nơi, tạo thêm lựa chọn thuận tiện cho người dân và doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính.
Cán bộ Một cửa xã Quang Trung tiếp nhận hồ sơ thủ tục hành chính.
Từ “quan tâm thủ tục” sang “quan tâm hiệu quả”
Đối với người dân, doanh nghiệp, điều họ quan tâm không phải là văn bản quy định ở đâu, điều khoản nào, mà là khi thực hiện thủ tục có thuận tiện hơn không, có mất ít thời gian hơn không, có ít rủi ro hơn không.
Việc tiếp nhận hồ sơ không phụ thuộc địa giới hành chính giúp họ tiết kiệm thời gian đi lại, không phải quay về nơi cư trú hay nơi phát sinh quyền lợi; giảm chi phí công sức, nhất là với những người bận rộn, người lao động thu nhập thấp hay doanh nghiệp đang cạnh tranh thời gian; theo dõi tiến độ dễ dàng, không bị bỡ ngỡ khi hồ sơ “bặt tăm” ở một cơ quan nào đó; được phục vụ gần gũi hơn, thuận tiện hơn trong từng thao tác thực tế.
Đây là bản chất của cải cách hành chính gắn với phục vụ người dân, khiến mỗi thủ tục không còn là rào cản mà là điểm kết nối cho nhu cầu đời sống, sản xuất.
Không phụ thuộc địa giới hành chính là một trong những điểm sáng của cải cách hành chính tại Bắc Ninh trong những năm gần đây, thể hiện qua việc mở rộng danh mục thủ tục tiếp nhận ở bất kỳ điểm một cửa nào trong tỉnh, đồng thời kết nối tốt với dịch vụ công trực tuyến và quy trình điện tử.
Điều người dân và doanh nghiệp nhận được ngoài sự thuận tiện trong một phép tính thời gian, còn là niềm tin vào chính quyền phục vụ người dân, sẵn sàng điều chỉnh quy trình để phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của xã hội.
Cải cách hành chính khi đó thực sự là một trải nghiệm tốt hơn cho người dân, một địa điểm làm thủ tục ít căng thẳng hơn, và một bộ máy hành chính gần gũi hơn với đời sống của chính những người mà bộ máy đó phục vụ.
Công Chính