Buổi sáng giữa tháng 6, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tam Tiến, những hàng ghế chờ có khá nhiều người ngồi. Người đến làm thủ tục đất đai, người xin xác nhận hồ sơ, người thực hiện các giấy tờ hộ tịch. Phía sau các quầy giao dịch, cán bộ, công chức liên tục hướng dẫn, tiếp nhận, xử lý hồ sơ trên hệ thống điện tử.
Công dân làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tam Tiến, tỉnh Bắc Ninh.
Khung cảnh ấy cho thấy nhịp làm việc quen thuộc của một xã miền núi rộng hơn 60km² với hơn 17 nghìn dân sau sáp nhập. Nhưng điều đáng chú ý hơn là phần lớn những thủ tục từng khiến người dân phải đi lại nhiều lần nay đã được xử lý ngay trên môi trường số.
Tiếp nhận hồ sơ trực tuyến và thanh toán trực tuyến 100%
Sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Tam Tiến, Tiến Thắng và An Thượng, xã Tam Tiến đứng trước khối lượng công việc không nhỏ. Nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính tăng lên trong khi bộ máy mới phải nhanh chóng ổn định để phục vụ nhân dân.
Trong bối cảnh đó, cải cách hành chính được địa phương xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Bởi với người dân, hiệu quả hoạt động của chính quyền trước hết được cảm nhận từ những việc rất cụ thể như làm giấy khai sinh, chứng thực hồ sơ, đăng ký đất đai hay giải quyết các chế độ chính sách.
Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026 phần nào phản ánh nỗ lực ấy. Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tam Tiến đã tiếp nhận 14.122 hồ sơ thủ tục hành chính. Trong số đó, 13.952 hồ sơ đã được giải quyết và trả kết quả; tỷ lệ hồ sơ giải quyết trước hạn và đúng hạn đạt 98,1%.
Nếu chia bình quân, mỗi ngày làm việc Trung tâm tiếp nhận và xử lý hàng chục hồ sơ thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Điểm nổi bật nhất là toàn bộ 14.122 hồ sơ đều được tiếp nhận qua dịch vụ công trực tuyến, đạt tỷ lệ 100%. Tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 100%; tỷ lệ số hóa hồ sơ khi tiếp nhận đạt 100%; tỷ lệ hồ sơ có kết quả điện tử đạt 97%.
Quan sát tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã cho thấy hệ thống máy tính, máy quét, màn hình hiển thị thứ tự được bố trí đồng bộ. Khu vực tiếp nhận hồ sơ được sắp xếp gọn gàng, có chỗ ngồi chờ, nước uống, giấy bút phục vụ người dân. Các quầy giao dịch hoạt động liên tục trong giờ hành chính.
Đáng chú ý, không khí làm việc tại đây khá cởi mở. Nhiều người dân lớn tuổi được cán bộ trực tiếp hướng dẫn từng bước khi thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử. Có người chưa quen thao tác trên điện thoại thông minh, có người lần đầu tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, nhưng đều được hỗ trợ ngay tại quầy. Đó cũng là một trong những lý do giúp địa phương duy trì được tỷ lệ hồ sơ trực tuyến ở mức cao.
Cán bộ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tam Tiến xử lý hồ sơ trực tuyến.
Đẩy mạnh số hóa, kiên trì hỗ trợ người dân thích nghi với môi trường số
Tuy nhiên, nhìn sâu vào kết quả đạt được cũng cho thấy những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ. Trong tổng số hơn 14 nghìn hồ sơ tiếp nhận vẫn còn 98 hồ sơ giải quyết quá hạn. Tỷ lệ này chỉ chiếm 0,67%, song đối với công tác cải cách hành chính, mỗi hồ sơ chậm hẹn đều là điều cần được quan tâm.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc một số thủ tục vẫn phải trải qua nhiều bước xử lý chuyên môn. Bên cạnh đó, hệ thống khai thác cơ sở dữ liệu dân cư có thời điểm bị gián đoạn, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết hồ sơ.
Một thực tế khác cũng được địa phương thẳng thắn chỉ ra là nhiều người dân, nhất là người cao tuổi và các nhóm yếu thế, vẫn gặp khó khăn khi tự thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Điều này phản ánh một thực trạng khá phổ biến hiện nay: hạ tầng số có thể được đầu tư nhanh, phần mềm có thể hoàn thiện từng ngày nhưng kỹ năng số của người dân cần nhiều thời gian hơn để hình thành.
Bởi vậy, cán bộ tại Trung tâm không chỉ làm nhiệm vụ tiếp nhận hồ sơ mà còn trở thành những “người hướng dẫn công nghệ” ngay tại cơ sở. Nhiều trường hợp công chức phải hỗ trợ từ khâu đăng nhập tài khoản, xác thực thông tin cá nhân đến hoàn thiện hồ sơ trực tuyến.
Có thể nói, chuyển đổi số ở cấp xã chỉ thực sự thành công khi người dân tự thực hiện được các dịch vụ công mà không còn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của cán bộ.
Từ thực tiễn vận hành thời gian qua, Tam Tiến đang lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện địa phương: vừa đẩy mạnh số hóa, vừa kiên trì hỗ trợ người dân thích nghi với môi trường số.
Trong 6 tháng cuối năm, xã tiếp tục tập trung công khai, minh bạch quy trình giải quyết thủ tục hành chính; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; thường xuyên theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ; đo lường mức độ hài lòng của người dân và rà soát những khâu còn gây chậm trễ để kịp thời khắc phục.
Địa phương cũng đề xuất tăng cường nguồn lực cho công tác truyền thông về dịch vụ công trực tuyến, cơ chế một cửa, một cửa liên thông. Đây là đề xuất có cơ sở bởi với một địa bàn có gần 45% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, việc đưa chính sách đến gần người dân không chỉ cần hệ thống công nghệ mà còn cần sự hướng dẫn, đồng hành và hỗ trợ thường xuyên.
Nhìn từ những hàng ghế chờ luôn có người dân ngồi đợi đến lượt giao dịch, từ những màn hình máy tính liên tục cập nhật hồ sơ mới, có thể thấy cải cách hành chính ở Tam Tiến không phải những khẩu hiệu lớn lao. Đó là nỗ lực mỗi ngày của đội ngũ cán bộ cơ sở để người dân bớt một lần đi lại, giảm một ngày chờ đợi, thuận tiện hơn khi giải quyết công việc.
Mỗi hồ sơ được xử lý đúng hạn là thước đo sự phục vụ của chính quyền, là niềm tin của người dân được bồi đắp từ những việc làm cụ thể, thiết thực ngay tại cơ sở.
An Thuận
