Xã Sa Lý, địa bàn miền núi của tỉnh Bắc Ninh mới thành lập sau sáp nhập, đang tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số, coi đây là giải pháp trọng tâm để nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính. Việc duy trì 100% hồ sơ nộp trực tuyến, gần 99% hồ sơ giải quyết trước hạn cho thấy những chuyển biến rõ nét, dù điều kiện thực tế còn nhiều khó khăn.
Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Sa Lý tiếp nhận hồ sơ trực tuyến.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, không có hồ sơ quá hạn
Sa Lý được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Sa Lý và Phong Minh. Đây là xã miền núi có diện tích rộng, dân cư phân tán, hơn 65% là đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn cao.
Trong bối cảnh đó, chính quyền xã không chỉ giải bài toán ổn định tổ chức mà còn phải triển khai đồng thời cải cách hành chính, chuyển đổi số theo các quy định mới như Nghị định 118/2025/NĐ-CP và Nghị định 367/2025/NĐ-CP.
Xã đã thành lập Ban Chỉ đạo về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06; đồng thời tăng cường tuyên truyền tới từng thôn, từng nhóm dân cư để người dân từng bước tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Ông Lương Văn Đại, cán bộ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã cho biết, việc triển khai được thực hiện song song giữa “làm thật” và “hướng dẫn thật”, tức là vừa tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, vừa trực tiếp hỗ trợ người dân thao tác.
Từ đầu năm đến nay, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Sa Lý tiếp nhận 974 hồ sơ, toàn bộ phát sinh trong kỳ. Đã giải quyết 957 hồ sơ, trong đó 944 hồ sơ trước hạn (98,64%), 12 hồ sơ đúng hạn, không có hồ sơ quá hạn. Hiện còn 10 hồ sơ đang xử lý, đều trong hạn; một số hồ sơ tạm dừng hoặc hủy theo quy định. Đáng chú ý, không phát sinh hồ sơ phải trả lại cho người dân, cho thấy chất lượng hướng dẫn ban đầu tương đối tốt.
Đặc biệt, 100% hồ sơ được tiếp nhận qua dịch vụ công trực tuyến; 100% hồ sơ có phát sinh nghĩa vụ tài chính được thanh toán trực tuyến; toàn bộ hồ sơ được số hóa ngay từ khi tiếp nhận; gần 99% hồ sơ có kết quả điện tử. Những con số trên có ý nghĩa lớn với một xã miền núi, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ của người dân còn hạn chế.
Dù đạt tỷ lệ trực tuyến 100%, thực tế cho thấy phần lớn người dân vẫn cần sự hỗ trợ trực tiếp từ cán bộ. Trao đổi về vấn đề này, ông Ngô Văn Tú, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Sa Lý cho biết, trong giai đoạn đầu, cán bộ phải hướng dẫn rất kỹ từng bước cho người dân, từ việc tạo tài khoản, nộp hồ sơ đến thanh toán trực tuyến. Khi người dân làm quen, họ sẽ chủ động hơn trong những lần sau.
Ảnh minh họa.
Thực tế tại Bộ phận Một cửa cho thấy, nhiều người dân, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc ở thôn xa, vẫn lựa chọn đến trực tiếp để được hỗ trợ, dù hồ sơ được nộp trên môi trường mạng. Một người dân tại xã chia sẻ, trước đây phải đi lại nhiều lần để hoàn tất thủ tục, còn hiện nay chỉ cần đến một lần để được hướng dẫn, những lần sau có thể làm tại nhà hoặc nhờ con cháu hỗ trợ.
Cách làm “cầm tay chỉ việc” này tuy tốn thời gian ban đầu, nhưng giúp giảm sai sót, hạn chế việc phải bổ sung, chỉnh sửa hồ sơ nhiều lần.
Bộ máy gọn, áp lực không nhỏ
Hiện Bộ phận Một cửa của xã có 4 cán bộ (1 lãnh đạo, 3 chuyên viên), phụ trách nhiều lĩnh vực từ hộ tịch, chứng thực đến đất đai, chính sách xã hội. Với gần 1.000 hồ sơ trong một quý, khối lượng công việc là không nhỏ, nhất là khi phải thao tác trên hệ thống số và hỗ trợ trực tiếp cho người dân cùng lúc.
Lĩnh vực đất đai vẫn là nhóm thủ tục có áp lực lớn, với 9 hồ sơ đang xử lý trong kỳ. Đây là lĩnh vực thường đòi hỏi nhiều bước xác minh, dễ phát sinh vướng mắc.
Bên cạnh đó, việc vận hành hệ thống công nghệ chưa hoàn toàn ổn định cũng ảnh hưởng đến tiến độ xử lý. Một số thời điểm, hệ thống dịch vụ công hoạt động chậm, gây gián đoạn.
Một điểm đáng chú ý là dù tỷ lệ nộp hồ sơ trực tuyến đạt 100%, nhưng tỷ lệ trả kết quả qua bưu chính công ích mới đạt gần 6%. Điều này cho thấy quá trình chuyển đổi số mới dừng ở “đầu vào”, còn “đầu ra” vẫn phụ thuộc nhiều vào hình thức trực tiếp.
Nguyên nhân không chỉ do thói quen của người dân, mà còn do điều kiện địa lý, giao thông, cũng như tâm lý muốn nhận kết quả tận tay. Đây là vấn đề không riêng Sa Lý, mà cũng là thực tế chung ở nhiều địa phương vùng cao.
Từ kết quả và những vướng mắc trong gần 3 tháng đầu năm 2026, xã Sa Lý xác định một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.
Trước hết là tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến một cách thực chất, không chỉ dừng ở việc “nộp hộ”. Cùng với đó là nâng cao tỷ lệ trả kết quả điện tử và qua bưu chính công ích, để người dân thực sự giảm đi lại.
Địa phương cũng kiến nghị tiếp tục hoàn thiện hệ thống công nghệ theo hướng ổn định, đồng bộ, giảm lỗi phát sinh; đồng thời đơn giản hóa thành phần hồ sơ đối với các thủ tục phát sinh nhiều.
Từ thực tiễn tại Sa Lý, những con số như 98,64% hồ sơ trước hạn hay 100% hồ sơ trực tuyến là đáng ghi nhận, nhưng điều quan trọng hơn là sự thay đổi trong cách phục vụ, đó là gần dân hơn, cụ thể hơn.
Tuệ Minh
