Khai thác dữ liệu số để thay thế giấy tờ, giảm thành phần hồ sơ và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính là hướng đi đang được đẩy mạnh trong cải cách hành chính. Theo đó, các bộ, ngành và địa phương sẽ tập trung rà soát các thủ tục hành chính cấp xã để đề xuất phương án cắt giảm, đơn giản hóa trên cơ sở dữ liệu đã được kết nối, chia sẻ.
Ảnh minh họa
Theo định hướng rà soát, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính cấp xã sẽ được thực hiện trên cơ sở đánh giá thực chất khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được công bố. Đây là cơ sở quan trọng để xác định những loại giấy tờ, thông tin, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đã có sẵn trên hệ thống, từ đó hạn chế tình trạng yêu cầu người dân, doanh nghiệp phải kê khai hoặc nộp lại nhiều lần cùng một loại giấy tờ.
Một trong những nội dung được chú trọng là rà soát việc đồng bộ giấy tờ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính với ứng dụng VNeID. Trên cơ sở đó, các bộ, ngành sẽ đề xuất giải pháp khai thác, tái sử dụng dữ liệu điện tử trong quá trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, góp phần giảm thành phần hồ sơ, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao mức độ thuận tiện cho người dân, doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính tại cấp xã.
Đối với nhóm thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp xã, việc rà soát sẽ tập trung vào những thủ tục có số lượng hồ sơ lớn, tần suất thực hiện cao, liên quan trực tiếp đến đời sống hằng ngày của người dân. Từ thực tiễn giải quyết hồ sơ và mức độ sẵn sàng của dữ liệu số, các cơ quan chức năng sẽ xây dựng phương án cắt giảm, đơn giản hóa phù hợp, bảo đảm vừa tạo thuận lợi cho người dân, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở.
Bộ Công an được đề nghị tổng hợp tình hình kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đây là nội dung có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất, phục vụ giải quyết thủ tục hành chính theo hướng tự động hóa, giảm phụ thuộc vào giấy tờ truyền thống.
Cùng với đó, Bộ Công an nghiên cứu các giải pháp tăng cường đồng bộ dữ liệu giấy tờ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính trên ứng dụng VNeID, nhất là dữ liệu chứng thực bản sao điện tử và các dữ liệu chuyên ngành khác. Khi các dữ liệu này được đồng bộ, chia sẻ và khai thác hiệu quả, người dân có thể sử dụng thông tin đã được xác thực trên môi trường số để thực hiện nhiều thủ tục hành chính, thay vì phải chuẩn bị, sao chụp hoặc chứng thực lại hồ sơ giấy.
Bộ Công an cũng được giao đánh giá việc giải quyết thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu theo quy định tại Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP. Kết quả đánh giá sẽ là căn cứ để đề xuất cắt giảm hoặc thay thế các thành phần hồ sơ không còn cần thiết, nhất là đối với những thông tin đã được cơ quan nhà nước quản lý, xác thực và có thể khai thác qua các hệ thống dữ liệu dùng chung.
Đối với UBND các tỉnh, thành phố, Bộ Tư pháp đề nghị khẩn trương thống kê, rà soát các thủ tục hành chính cấp xã được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật của địa phương. Quá trình rà soát cần gắn với đánh giá thực trạng kết nối, chia sẻ dữ liệu tại địa phương, từ đó đề xuất phương án đơn giản hóa phù hợp với điều kiện thực tế, tránh cắt giảm hình thức nhưng vẫn phát sinh yêu cầu giấy tờ trong quá trình giải quyết hồ sơ.
Theo kế hoạch, các bộ, ngành và địa phương phải hoàn thành báo cáo gửi Bộ Tư pháp trước ngày 10/6/2026 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo. Việc tổng hợp này nhằm tạo cơ sở thống nhất cho quá trình cải cách thủ tục hành chính cấp xã, bảo đảm các đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa được thực hiện đồng bộ, khả thi và có thể áp dụng trong thực tiễn.
Việc rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính trên nền tảng dữ liệu số được kỳ vọng sẽ góp phần giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, tiết kiệm chi phí xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đây cũng là bước đi cần thiết để thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền cấp xã, hướng tới nền hành chính hiện đại, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
