Sau khi tỉnh Bắc Ninh được kiện toàn địa giới hành chính, quy mô ngành giáo dục lớn hơn, số lượng cơ sở giáo dục, giáo viên và học sinh tăng lên, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số trở thành yêu cầu tất yếu để bảo đảm quản trị thống nhất, phục vụ người dân hiệu quả và nâng cao chất lượng giáo dục.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh đã xây dựng Kế hoạch triển khai Chương trình phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035. Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở Kế hoạch số 208/KH-UBND của UBND tỉnh, đồng thời kế thừa kết quả thực hiện Đề án 06 giai đoạn 2022-2025, hướng tới khai thác hiệu quả dữ liệu dân cư và định danh điện tử trong quản lý nhà nước, quản trị nhà trường, cung cấp dịch vụ công và chuyển đổi số toàn ngành.
Ảnh minh họa.
Điểm đáng chú ý là xác định rõ mục tiêu xây dựng hệ sinh thái dữ liệu giáo dục thống nhất, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh điện tử VNeID, cơ sở dữ liệu ngành giáo dục và các cơ sở dữ liệu của tỉnh. Đây được xem là nền tảng để dữ liệu được quản lý theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung", tạo điều kiện để việc quản lý, khai thác và chia sẻ thông tin giữa các cấp, các ngành được thực hiện đồng bộ hơn.
Cùng với việc xây dựng cơ sở dữ liệu, ngành giáo dục còn hướng đến đổi mới toàn diện hoạt động quản trị giáo dục. Đến năm 2030, ngành đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục cập nhật, chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý và cơ sở vật chất; hoàn thành kho dữ liệu giáo dục dùng chung của tỉnh; toàn bộ hệ thống thông tin của ngành được kết nối thông qua nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu của tỉnh.
Những mục tiêu này cho thấy chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ là ứng dụng phần mềm hay số hóa hồ sơ, mà hướng tới hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất phục vụ công tác điều hành, hoạch định chính sách và quản trị nhà trường. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, nhiều thủ tục trước đây phải đối chiếu thủ công sẽ được thực hiện nhanh hơn, giảm giấy tờ và hạn chế sai lệch thông tin.
Một nội dung quan trọng khác là cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực giáo dục. Ngành giáo dục đặt mục tiêu 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình; 100% hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính tái sử dụng dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, giảm tối đa việc người dân phải khai báo hoặc nộp lại giấy tờ đã có; 100% văn bằng, chứng chỉ đủ điều kiện được số hóa và tích hợp trên ứng dụng VNeID; mức độ hài lòng của người dân và tổ chức đối với dịch vụ công trực tuyến đạt trên 95%.
Đây là những mục tiêu gắn trực tiếp với quyền lợi của người dân. Khi dữ liệu được chia sẻ giữa các hệ thống, phụ huynh, học sinh sẽ giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính; việc xác thực thông tin, cấp phát văn bằng, chứng chỉ hay giải quyết các thủ tục liên quan đến giáo dục cũng sẽ thuận tiện và minh bạch hơn.
Cùng với đó, ngành giáo dục xác định chuyển đổi số phải diễn ra ngay trong từng nhà trường. 100% cơ sở giáo dục triển khai nền tảng quản trị trường học số; toàn bộ hồ sơ quản lý và văn bản điều hành được xử lý trên môi trường số; học bạ số được triển khai theo lộ trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo; đồng thời từng bước hoàn thiện Trung tâm điều hành giáo dục thông minh phục vụ quản lý dựa trên dữ liệu thời gian thực.
Để những nền tảng này phát huy hiệu quả, con người tiếp tục được xác định là yếu tố quyết định. Ngành đặt mục tiêu hằng năm 100% cán bộ quản lý, giáo viên được bồi dưỡng kỹ năng số; học sinh được trang bị kiến thức và kỹ năng công dân số phù hợp với từng cấp học; mở rộng sử dụng tài khoản định danh điện tử và các tiện ích số trong các hoạt động giáo dục; triển khai thanh toán không dùng tiền mặt, sổ liên lạc điện tử và các dịch vụ số phục vụ người học.
Cùng với phát triển nguồn nhân lực số, việc xây dựng học liệu số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Ngành giáo dục sẽ xây dựng kho học liệu số dùng chung; 100% cơ sở giáo dục có thư viện số; phát triển hệ thống học tập trực tuyến tích hợp AI hỗ trợ dạy học, kiểm tra, đánh giá và cá thể hóa việc học; đồng thời hình thành ngân hàng câu hỏi, ngân hàng đề thi, ngân hàng bài giảng điện tử và học liệu mở dùng chung trong toàn tỉnh.
Tuy nhiên, cùng với mở rộng ứng dụng công nghệ là yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin. Do vậy, yêu cầu toàn bộ hệ thống thông tin của ngành được phê duyệt cấp độ an toàn; các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân; đội ngũ phụ trách công nghệ thông tin được đào tạo về an toàn thông tin, an ninh mạng và không để xảy ra sự cố nghiêm trọng làm mất an toàn dữ liệu.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, ngành giáo dục xác định nhiều nhóm giải pháp đồng bộ. Trong đó, ưu tiên tiếp tục rà soát, làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu giáo dục; kết nối dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; triển khai tích hợp văn bằng, chứng chỉ trên VNeID; phát triển công dân số trong trường học; mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt; đào tạo đội ngũ nòng cốt về chuyển đổi số và Đề án 06; khuyến khích cán bộ, giáo viên, học sinh tham gia các khóa học trên nền tảng Bình dân học vụ số; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và tuyên truyền để kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong quá trình triển khai.
Có thể thấy, kế hoạch lần này không chỉ xác định các mục tiêu dài hạn mà còn phân công rõ trách nhiệm của từng đơn vị, từng cấp quản lý, bảo đảm nguyên tắc "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả. Đây là cơ sở để các nhiệm vụ được triển khai thống nhất từ Sở Giáo dục và Đào tạo đến từng cơ sở giáo dục, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm tra, đánh giá tiến độ và hiệu quả thực hiện trong những năm tới.
Với định hướng lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy người học, nhà giáo và cơ sở giáo dục làm trung tâm phục vụ, cùng hệ thống mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp được xác định rõ, Kế hoạch triển khai Chương trình phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử được kỳ vọng sẽ tạo nền móng quan trọng để ngành Giáo dục Bắc Ninh từng bước xây dựng nền giáo dục số hiện đại, quản trị trên cơ sở dữ liệu, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Quang Minh
