Sau sáp nhập, khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, xã An Lạc, tỉnh Bắc Ninh đứng trước yêu cầu mới: cấp xã vừa là nơi tiếp nhận thủ tục hành chính, vừa trở thành đầu mối phục vụ trực tiếp, gần dân nhất. Với một địa bàn rộng tới 134,15 km², dân số hơn 8.300 người phân bố ở 16 thôn, địa hình chia cắt, nhiều khu vực xa trung tâm, bài toán cải cách hành chính ở An Lạc vì vậy chính là khả năng đưa dịch vụ công đến gần người dân hơn.
Cán bộ Một cửa tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã An Lạc, tỉnh Bắc Ninh.
Trong tháng 4/2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã An Lạc tiếp nhận 689 hồ sơ thủ tục hành chính. Trong đó, 675 hồ sơ đã được giải quyết; tỷ lệ giải quyết trước hạn đạt 99,1%, chỉ có 1 hồ sơ quá hạn. Đáng chú ý, 450 hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến, đạt tỷ lệ 65,5%; 100% hồ sơ có nghĩa vụ tài chính phát sinh được thanh toán trực tuyến; tỷ lệ số hóa hồ sơ khi tiếp nhận đạt 100%.
Những con số này cho thấy mô hình mới sau sáp nhập bước đầu vận hành ổn định, không xảy ra gián đoạn trong giải quyết thủ tục cho người dân. Tuy nhiên, phía sau kết quả ấy là áp lực không nhỏ đối với một xã miền núi, dân cư phân tán, điều kiện tiếp cận công nghệ chưa đồng đều.
Hiện nay, toàn bộ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền cấp xã đều được tiếp nhận và trả kết quả tại Trung tâm Phục vụ hành chính công. Hồ sơ được cập nhật trạng thái xử lý đầy đủ trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh, bảo đảm công khai, minh bạch.
Trong mô hình mới, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã được xác định là “điểm chạm” duy nhất giữa chính quyền với người dân trong giải quyết thủ tục hành chính. Vì vậy, ngoài nhiệm vụ tiếp nhận, xử lý hồ sơ, cán bộ tại đây còn trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt chữ ký số cá nhân trên ứng dụng VNeID, hỗ trợ thanh toán không dùng tiền mặt và thao tác trên điện thoại thông minh.
Ảnh minh họa.
Một thay đổi đáng chú ý là mỗi lượt người dân đến giao dịch đều được hỗ trợ thực hành trực tiếp. Điều này giúp việc chuyển đổi số không dừng ở tuyên truyền, mà hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến ngay từ cơ sở.
Qua thực tế, đây cũng là yêu cầu phù hợp với điều kiện của An Lạc. Sau sáp nhập, địa bàn rộng hơn, khoảng cách đi lại của nhiều người dân tới trung tâm xã tăng lên. Nếu thủ tục vẫn phụ thuộc chủ yếu vào hồ sơ giấy và giao dịch trực tiếp, áp lực thời gian, chi phí đi lại sẽ lớn hơn trước.
Chính vì vậy, nhiệm vụ kiểm soát thủ tục hành chính năm 2026 của xã An Lạc đặt trọng tâm vào số hóa hồ sơ, nâng tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến và giảm việc phải nộp lại giấy tờ nhiều lần. Xã đặt mục tiêu trên 80% người dân, doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính không phải cung cấp lại thông tin, giấy tờ đã có trong hệ thống dữ liệu dùng chung; trên 90% hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn; tối thiểu 60% hồ sơ trả trước hạn.
Thực tế vận hành thời gian qua cho thấy, khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở tinh thần trách nhiệm của cán bộ cơ sở, mà chủ yếu đến từ hạ tầng và tính liên thông dữ liệu.
Theo báo cáo của Trung tâm Phục vụ hành chính công xã An Lạc, cán bộ hiện phải sử dụng đồng thời Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh cùng nhiều phần mềm chuyên ngành do các bộ, ngành quản lý. Các hệ thống chưa tích hợp đồng bộ khiến việc nhập liệu còn lặp lại, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ.
Một số thủ tục, nhất là lĩnh vực đất đai, còn phụ thuộc vào quá trình xác minh, thẩm định nghĩa vụ tài chính và phối hợp với cơ quan chuyên ngành cấp trên. Vì vậy, dù hồ sơ được chuyển đúng quy trình, cấp xã vẫn chưa thể chủ động hoàn toàn về thời gian trả kết quả.
Đây cũng là vấn đề được nhiều địa phương phản ánh trong quá trình triển khai Nghị định số 118/2025/NĐ-CP về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông.
Từ thực tế đó, An Lạc kiến nghị Trung ương nghiên cứu xây dựng nền tảng dùng chung trong giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm liên thông dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương; đồng thời đề nghị tỉnh sớm tích hợp các phần mềm chuyên ngành với Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh để giảm thao tác trùng lặp cho cán bộ cơ sở.
Cán bộ Một cửa xã An Lạc tiếp nhận hồ sơ trực tuyến.
Bên cạnh củng cố hạ tầng công nghệ, xã cũng đang tập trung nâng chất lượng đội ngũ cán bộ. Công chức làm việc tại Trung tâm Phục vụ hành chính công được phân công rõ trách nhiệm theo từng khâu xử lý hồ sơ; thường xuyên được tập huấn nghiệp vụ trực tiếp và trực tuyến; đồng thời gắn trách nhiệm cá nhân với tiến độ giải quyết hồ sơ trên hệ thống điện tử.
Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch năm 2026 là yêu cầu đổi mới công tác truyền thông cải cách hành chính. Thay vì chỉ niêm yết thủ tục hoặc tuyên truyền theo cách truyền thống, xã hướng tới đa dạng hình thức tiếp cận qua mạng xã hội, cổng thông tin điện tử và hướng dẫn trực tiếp tại Bộ phận Một cửa.
Phong trào thi đua dành cho công chức Bộ phận Một cửa cũng được phát động với nội dung trọng tâm là hướng dẫn người dân thực hiện số hóa hồ sơ, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
Với địa bàn đặc thù như An Lạc, kết quả bước đầu về tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, tỷ lệ giải quyết trước hạn hay việc duy trì ổn định hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công sau sáp nhập là cơ sở để địa phương tiếp tục đặt mục tiêu cao hơn trong xây dựng chính quyền số, phục vụ người dân ngày càng thuận tiện, thực chất hơn.
Kim Ngân
